Chương trình lắp đặt hệ thống thu trữ và xử lý nước mưa tại xã đảo Quới Thiện, tỉnh Vĩnh Long

Giải pháp nước sạch bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ rệt đến vùng Đồng bằng sông Cửu Long, vấn đề tiếp cận nguồn nước sinh hoạt an toàn đang trở thành một thách thức quan trọng đối với nhiều cộng đồng nông thôn, đặc biệt là các khu vực xã đảo, cù lao. Tại xã đảo Quới Thiện, tỉnh Vĩnh Long, mặc dù đời sống kinh tế của người dân đã có nhiều chuyển biến tích cực, bài toán về nguồn nước sạch trong mùa khô vẫn là vấn đề cần được quan tâm và hỗ trợ bằng các giải pháp phù hợp, bền vững.

Xã đảo Quới Thiện, tỉnh Vĩnh Long, từ lâu được biết đến là một địa phương có tiềm năng phát triển kinh tế nông thôn dựa trên chuỗi giá trị cây ăn trái. Những vườn cây trĩu quả không chỉ góp phần mang lại thu nhập ổn định cho người dân mà còn định hình diện mạo một vùng quê năng động, trù phú và có khả năng thích ứng với những biến động kinh tế.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực về phát triển kinh tế, Quới Thiện vẫn đang đối mặt với thách thức về nguồn nước sinh hoạt an toàn. Là xã cù lao nằm giữa dòng Cổ Chiên và cách cửa biển khoảng 50–60 km, địa phương chịu ảnh hưởng của hạn hán và xâm nhập mặn theo mùa, thường diễn ra từ tháng 1 đến tháng 5 hằng năm. Trong giai đoạn này, nhiều nguồn nước mặt và nước ngầm có nguy cơ bị nhiễm mặn, không đáp ứng yêu cầu sử dụng cho sinh hoạt hằng ngày.

Đối với các hộ dân sinh sống tại khu vực vùng sâu, nơi hệ thống cấp nước tập trung chưa thể tiếp cận đầy đủ, tình trạng thiếu hụt nguồn nước ngọt không chỉ gây khó khăn trong đời sống sinh hoạt mà còn làm gia tăng tính dễ tổn thương trước các hiện tượng thời tiết cực đoan do biến đổi khí hậu.

Trao tặng 06 hệ thống trữ và xử lý nước mưa cho hộ dân

Xuất phát từ thực tiễn đó, Chương trình “Lắp đặt hệ thống trữ và xử lý nước mưa phục vụ sinh hoạt” đã được triển khai tại xã Quới Thiện như một giải pháp thiết thực, hướng đến nâng cao khả năng tiếp cận nước sạch cho người dân địa phương.

Ngày 06/02/2026, tại xã Quới Thiện, chương trình đã tổ chức lễ trao tặng 06 hệ thống thu trữ và xử lý nước mưa cho các hộ dân. Hoạt động này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong hành trình cải thiện điều kiện sinh hoạt, tăng cường khả năng tự chủ nguồn nước và nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu của cộng đồng xã đảo.

Các hệ thống được thiết kế nhằm tận dụng nguồn nước mưa sẵn có tại địa phương, kết hợp với giải pháp trữ và xử lý phù hợp để phục vụ nhu cầu sinh hoạt của hộ gia đình. Việc khai thác hiệu quả nước mưa giúp người dân giảm phụ thuộc vào các nguồn nước dễ bị ảnh hưởng bởi xâm nhập mặn, đồng thời tăng khả năng dự phòng nước sạch trong mùa khô.

Chương trình hợp tác đa bên vì cộng đồng

Chương trình được triển khai trong khuôn khổ chiến dịch “Vì một Việt Nam tươi đẹp hơn” do Heineken Việt Nam khởi xướng, với sự đồng hành của Central Retail Việt Nam, đại diện là chuỗi siêu thị GO! Đây là hoạt động hợp tác giữa Heineken Việt Nam, Central Retail Việt Nam, Trung tâm Nước STARS – Đại học Trà Vinh và Công ty TNHH Mấp Mé, hướng đến hỗ trợ nước sạch cho các hộ dân dễ bị tổn thương tại xã đảo Quới Thiện, góp phần cải thiện điều kiện sinh hoạt và tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Sự phối hợp giữa các bên cho thấy ý nghĩa của mô hình hợp tác đa bên, kết hợp nguồn lực xã hội, vai trò kết nối và chuyên môn kỹ thuật để triển khai các giải pháp nước sạch phù hợp với nhu cầu thực tế của cộng đồng địa phương.

Giải pháp phù hợp với điều kiện địa phương

Trước khi tiến hành lắp đặt, chương trình đã thực hiện khảo sát thực tế nhằm bảo đảm giải pháp được lựa chọn phù hợp với điều kiện tự nhiên, hiện trạng sử dụng nước và nhu cầu sinh hoạt của người dân.

Các chuyên gia và kỹ thuật viên của Trung tâm Nước STARS – Đại học Trà Vinh, phối hợp cùng đơn vị tài trợ và kết nối và chính quyền địa phương, đã trực tiếp khảo sát điều kiện sinh hoạt của các hộ dân, khả năng thu gom nước mưa, vị trí lắp đặt, nhu cầu sử dụng nước cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến việc vận hành hệ thống trong dài hạn.

Trên cơ sở đó, các hệ thống trữ và xử lý nước mưa được nghiên cứu, thiết kế theo hướng đơn giản, dễ vận hành, chi phí hợp lý và có khả năng sử dụng bền bỉ trong điều kiện thực tế tại địa phương. Đây là yếu tố quan trọng để bảo đảm công trình không chỉ phát huy hiệu quả trong thời gian đầu sau bàn giao mà còn có thể duy trì lâu dài trong đời sống hằng ngày của hộ dân.

Giải pháp thu trữ và xử lý nước mưa được đánh giá là phù hợp với điều kiện của xã đảo Quới Thiện, nơi lượng mưa theo mùa tương đối dồi dào nhưng chưa được khai thác hiệu quả cho sinh hoạt. Việc tận dụng nước mưa không chỉ giúp bổ sung nguồn nước sinh hoạt an toàn mà còn góp phần hình thành thói quen quản lý, sử dụng tài nguyên nước một cách tiết kiệm và chủ động hơn.

Nâng cao nhận thức và khả năng tự chủ nguồn nước

Bên cạnh việc lắp đặt hệ thống, chương trình còn chú trọng hướng dẫn người dân cách vận hành, bảo dưỡng cơ bản và sử dụng nguồn nước hiệu quả. Đây là nội dung quan trọng nhằm giúp các hộ gia đình hiểu rõ hơn về vai trò của hệ thống, từ đó chủ động duy trì và khai thác công trình đúng cách.

Thông qua quá trình tiếp cận, sử dụng và bảo dưỡng hệ thống, người dân từng bước nâng cao nhận thức về vai trò của tài nguyên nước, hình thành thói quen sử dụng nước hợp lý và chủ động thích ứng với các rủi ro khí hậu. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các nguồn nước bên ngoài, cộng đồng địa phương có thêm điều kiện để xây dựng năng lực tự chủ trong quản lý nước sinh hoạt.

Hướng đến mô hình nước sạch có khả năng nhân rộng

Từ những kết quả ban đầu, mô hình trữ và xử lý nước mưa tại xã Quới Thiện được đánh giá là có tiềm năng nhân rộng cho các khu vực có điều kiện tương đồng tại Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, trong bối cảnh biến đổi khí hậu tiếp tục tác động mạnh mẽ đến an ninh nước của khu vực, các giải pháp dựa vào cộng đồng, kết hợp giữa nguồn lực xã hội và nền tảng khoa học – kỹ thuật, ngày càng cho thấy vai trò quan trọng.

Chương trình “Lắp đặt hệ thống trữ và xử lý nước mưa phục vụ sinh hoạt” tại xã Quới Thiện là minh chứng cho thấy các hoạt động hỗ trợ cộng đồng về nước sẽ đạt hiệu quả bền vững khi được triển khai dựa trên sự hiểu biết đầy đủ về nhu cầu địa phương, sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan và định hướng dài hạn trong thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đây không chỉ là giải pháp hỗ trợ trước mắt cho các hộ dân trong mùa khô, mà còn là nền tảng để cộng đồng địa phương từng bước nâng cao khả năng tự chủ nguồn nước, cải thiện chất lượng sống và phát triển ổn định hơn trong tương lai.

Thông qua chương trình, Trung tâm Nước STARS – Đại học Trà Vinh tiếp tục khẳng định vai trò đồng hành cùng cộng đồng trong việc nghiên cứu, ứng dụng và triển khai các giải pháp nước sạch phù hợp với điều kiện địa phương. Đồng thời, chương trình cũng góp phần thúc đẩy hợp tác đa bên trong lĩnh vực nước sạch, môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu tại Đồng bằng sông Cửu Long.